Menu
A+ A A-

Νόμπελ Ιατρικής - Φυσιολογίας 2014: Τζον Ο' Κιφ, Έντβαρντ και Μέι-Μπριτ Μόζερ

Ένα είδος βιολογικού GPS, που μας επιτρέπει να προσανατολιζόμαστε και να βρίσκουμε το δρόμο μας, θεωρούν οι ειδικοί τα κύτταρα που σχηματίζουν ένα σύστημα εντοπισμού θέσης στον εγκέφαλο. Για την ανακάλυψη αυτή, ο Αμερικανό-βρετανός ψυχολόγος, Τζον Ο' Κιφ και ένα ζευγάρι Νορβηγών νευροεπιστημόνων, οι Έντβαρντ και Μέι-Μπριτ Μόζερ, θα παραλάβουν εξ ημισείας το Νόμπελ Ιατρικής - Φυσιολογίας 2014, όπως ανακοίνωσε η επιτροπή των βραβείων στο διάσημο Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Σουηδίας.
 
Το επίτευγμα των τριών ερευνητών είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς «έλυσαν ένα πρόβλημα που απασχολούσε τους φιλοσόφους και τους επιστήμονες για αιώνες: πώς δημιουργεί ο εγκέφαλος έναν χάρτη του χώρου που μας περιβάλλει και πώς βρίσκουμε το δρόμο μας σε ένα περίπλοκο περιβάλλον».
 
Όλα άρχισαν πριν από 43 χρόνια και συγκεκριμένα το 1971, όταν ο Τζον Ο΄Κιφ εντόπισε το πρώτο τμήμα του συστήματος προσανατολισμού σε πειράματα με αρουραίους. Διαπίστωσε τότε ότι ο ιππόκαμπος, μία περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη μνήμη και την αντίληψη του χώρου, περιέχει εξειδικευμένα νευρικά κύτταρα, τα «κύτταρα τοποθεσίας», τα οποία ενεργοποιούνται μόνο όταν το ζώο βρίσκεται σε μια συγκεκριμένη θέση στο χώρο.
 
Τριάντα τέσσερα χρόνια μετά, το 2005, το ζεύγος Μόζερ ανακάλυψε το δεύτερο τμήμα του συστήματος προσανατολισμού: πρόκειται για τα λεγόμενα «κύτταρα πλέγματος» στον ενδορινικό φλοιό του εγκεφάλου, τα οποία ενεργοποιούνται με χαρακτηριστικά μοτίβα όταν κανείς ακολουθεί μία συγκεκριμένη διαδρομή.
 
Τα «κύτταρα τοποθεσίας» του ιπποκάμπου και τα «κύτταρα πλέγματος» του ενδορινικού φλοιού, σε συνδυασμό με άλλα κύτταρα του ενδορινικού φλοιού, τα οποία αναγνωρίζουν τα όρια ενός δωματίου και τον προσανατολισμού της κεφαλής, σχηματίζουν ένα νευρικό δίκτυο που λειτουργεί ως σύστημα συντεταγμένων και ως βιολογικό GPS.
 
Όπως έδειξαν πρόσφατες μελέτες, το σύστημα που ανακαλύφθηκε στον εγκέφαλο του αρουραίου υπάρχει και στον άνθρωπο και δείχνει να σχετίζεται με τη νόσο του Αλτσχάιμερ, η οποία συχνά πλήττει την αντίληψη του χώρου και την ικανότητα προσανατολισμού.
 
Βιογραφικά

Ο Τζον Ο΄Κιφ γεννήθηκε το 1939 στη Νέα Υόρκη και έχει αμερικανική και βρετανική υπηκοότητα. Σήμερα είναι διευθυντής του Sainsbury Wellcome Center στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου.
 
Η Μέι-Μπριτ Μόζερ γεννήθηκε το 1963 και είναι Νορβηγίδα υπήκοος. Σήμερα είναι διευθύντρια του Κέντρου Νευρωνικών Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας του Τρόντχαϊμ στη Νορβηγία.
 
Ο Έντβαρντ Μόζερ γεννήθηκε το 1962 στη Νορβηγία. Σήμερα είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Συστημικής Νευροεπιστήμης Kavli στο Τρόντχαϊμ της Νορβηγίας.

Ιατρικές ειδήσεις - Ιατρικά θέματα

επιστροφή στην κορυφή