×

Προειδοποίηση

JUser: :_load: Αδυναμία φόρτωσης χρήστη με Α/Α (ID): 64
Menu
A+ A A-

Γιάννης Τούντας: «Για να εκδοθεί το επόμενο Δελτίο Τιμών από τον ΕΟΦ πρέπει να ολοκληρωθούν οι μετατάξεις!»

 



Η μείωση της τιμής των γενοσήμων και των off patent σκευασμάτων καθώς και η αύξηση της συνταγογράφησης τους θα βοηθήσει στη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης, τονίζει ο πρόεδρος του ΕΟΦ κ. Γιάννης Τούντας στον Ιατρικό Τύπο. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, η συνταγογράφηση με βάση τη δραστική ουσία πρέπει να εφαρμοστεί σταδιακά και με αξιολόγηση, διότι η Ελλάδα δεν πληροί τις απαραίτητες προϋποθέσεις για άμεση και γενικευμένη εφαρμογή του μέτρου!  

 

Κύριε Τούντα, ποιά είναι η θέση του ΕΟΦ σχετικά με την επιβολή συνταγογράφησης από το υπουργείο Υγείας με βάση τα δραστική ουσία;

Ο ΕΟΦ δε λαμβάνει ουσιαστικά θέση στο συγκεκριμένο ζήτημα διότι δεν ανήκει στις αρμοδιότητές μας. Ωστόσο συνεπικουρούμε την πολιτεία στις επιλογές της και κυρίως παρέχουμε τεχνική και επιστημονική υποστήριξη. Έτσι λοιπόν σε ότι αφορά το θέμα της δραστικής, ως οφείλαμε συνεισφέραμε, αφού μας ζητήθηκε από το υπουργείο να επιλέξουμε τις πρώτες 10 δραστικές ουσίες που έπρεπε να μπουν στη συνταγογράφηση. Προσωπικά προήδρευσα της Επιτροπής που επέλεξε τις 10 δραστικές και αφού παραδώσαμε την εισήγησή μας στο υπουργείο, τέθηκε σε εφαρμογή.

Τώρα που το μέτρο γενικεύεται, μας ζητήθηκε ως ΕΟΦ να παραδώσουμε όλες τις δραστικές ουσίες, να αναρτήσουμε τα σκευάσματα που αντιστοιχούν σε αυτές καθώς και τις τιμές, έτσι ώστε να διευκολύνουμε την εφαρμογή της. Επίσης, μας ζητήθηκε να δώσουμε την άποψή μας στις εξαιρέσεις που πρέπει να γίνουν στη συνταγογράφηση με δραστική ουσία όπου τηρήσαμε τη διεθνή βιβλιογραφία, όπως για παράδειγμα περιπτώσεις που υπάρχει στενό θεραπευτικό εύρος για τον ασθενή, όπως είναι η επιληψία και άλλα κρίσιμα νοσήματα, όπου δεν ενδείκνυται η αντικατάσταση σκευάσματος.

Η προσωπική μου άποψη, την οποία υποστήριξα επανειλημμένα, είναι ότι το μέτρο πρέπει να εφαρμοστεί με μεγάλη προσοχή, σταδιακά και με αξιολόγηση. Να θυμίσω ότι ως μέτρο εφαρμόζεται ολοκληρωτικά σε πολύ λίγες χώρες αλλά και σε αυτές που εφαρμόζεται υπάρχουν προϋποθέσεις, όπως η σωστή εκπαίδευση των γιατρών, η μηχανοργάνωση του συστήματος, η λειτουργία και εφαρμογή των θεραπευτικών πρωτοκόλλων κ.α., προϋποθέσεις δηλαδή που δεν ισχύουν στη χώρα μας, γι’ αυτό είμαι ιδιαίτερα επιφυλακτικός ως προς της εφαρμογή του άμεσα και γενικευμένα.

 

Πόσο ασφαλή είναι τα γενόσημα που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά;

 

Δεν τίθεται θέμα ασφάλειας, γιατί αυτά που κυκλοφορούν στη χώρα μας είναι ελεγμένα και πιστοποιημένα με όλες τις αυστηρές διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και τα εργοστάσια παραγωγής είναι επίσης πιστοποιημένα και για να δοθεί έγκριση εξαγωγής από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Φαρμάκων χρειάζονται πιστοποιητικά, μελέτες βιο-ισοδυναμίας και εκθέσεις εμπειρογνωμόνων. Και φυσικά οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι συνεχίζονται και μετά την κυκλοφορία των προϊόντων στη αγορά από τον ΕΟΦ , είτε στις μονάδες παραγωγής τους είτε στις μονάδες διανομής.

Μην ξεχνάμε ότι τα γενόσημα κυκλοφορούν πολλά χρόνια στην ελληνική αγορά, απλά μέχρι σήμερα κατείχαν ένα σχετικά μικρό μερίδιο της τάξης του 18%, ενώ στόχος της νέας κυβερνητικής πολίτικής είναι αυτός να αυξηθεί στο 30% -35% για το 2012 με απώτερο σκοπό να φτάσει το 2013 στο 50%.

Να σημειώσουμε ότι τα γενόσημα είναι φάρμακα των οποίων η τιμή μπορεί και πρέπει να μειωθεί με τα σημερινά δεδομένα, για να εξοικονομηθούν σημαντικά ποσά για την κοινωνική ασφάλιση, όπως συμβαίνει και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

 

Αναφέρατε ότι ο ΕΟΦ κάνει δειγματοληπτικούς ελέγχους στα σκευάσματα που κυκλοφορούν στην αγορά και μετά την έγκρισή τους. Πόσοι τέτοιοι έλεγχοι γίνονται κάθε χρόνο σε σύνολο πόσων σκευασμάτων;

Την τελευταία 5ετία ο ΕΟΦ έκανε 1.000 δειγματοληπτικές εργαστηριακές εξετάσεις, οι περισσότερες εξ αυτών αφορούν τα γενόσημα. Δεν παρουσιάστηκαν προβλήματα πέραν ενός αναμενόμενου μικρού ποσοστού της τάξης του 4%, εξίσου μοιρασμένα τόσο σε πρωτότυπα όσο και σε γενόσημα φάρμακα. Πέρα από αυτές τις εξετάσεις η διεύθυνση επιθεώρησης στέλνει καθημερινά κλιμάκια επιθεωρητών στα 58 εργοστάσια συσκευασίας ή παραγωγής φαρμάκων στην Ελλάδα καθώς και στις 140 φαρμακαποθήκες που υπάρχουν στη χώρα μας.

Εκτός βέβαια από αυτό υπάρχει όπως γνωρίζετε και το σύστημα της Φαρμακοεπαγρύπνησης, το οποίο διαχειρίζεται ο ΕΟΦ και το οποίο λαμβάνει καταγγελίες είτε από τη γνωστή Κίτρινη Κάρτα που οφείλουν να συμπληρώνουν οι γιατροί, είτε από τους φαρμακοποιούς όταν θα διαπιστώσουν ότι κάποιο φάρμακο παρουσιάζει προβλήματα.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι μέχρι σήμερα η συμμετοχή του ιατρικού κόσμου στο θέμα της φαρμακοεπαγρύπνησης ήταν εξαιρετικά μικρή και αδιάφορη και γι’ αυτό το λόγο κάναμε μια συνεργασία με τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών και τον πρόεδρό της κ. Γιώργο Πατούλη με στόχο να κινητοποιήσουμε και να ευαισθητοποιήσουμε στο σύνολό του το Ιατρικό Σώμα, ως προς την αναγκαιότητα συμπλήρωσης της Κίτρινης Κάρτας.

Τέλος, να σας πω ότι ο ΕΟΦ μετά την προκήρυξη Διεθνούς Διαγωνισμού, ο οποίος τέλειωσε τώρα, ετοιμάζει μεγάλη ενημερωτική καμπάνια με στόχο την ενημέρωση των πολιτών για το πώς πρέπει να χρησιμοποιούν τα φάρμακα σωστά αλλά και με ασφάλεια.

 

Αναφέρατε ότι έχουν ελεγχθεί 1.000 σκευάσματα. Το σύνολο των σκευασμάτων που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά ποιό είναι;

7.000 προϊόντα εκ των οποίων τα 3.000 είναι γενόσημα.

 

Κύριε Τούντα ποιά είναι η γνώμη σας για τις τόσες λίστες φαρμάκων που υπάρχουν; Βοηθούν σε κάτι ή μήπως αν ήταν λιγότερες θα γινόταν πιο εύκολα η δουλειά;

Οι λίστες προέκυψαν από την αναγκαιότητα που υπήρχε να ελεγχθεί η φαρμακευτική δαπάνη. Η αρνητική λίστα μπήκε σε εφαρμογή για να αποκλειστούν τα φάρμακα που δεν αποζημιώνονται από τα ασφαλιστικά ταμεία, μέχρι να λειτουργήσει σωστά η θετική λίστα η οποία εκ των πραγμάτων ήταν πιο πολύπλοκη.

Τώρα όμως που η θετική λίστα έχει τεθεί σε εφαρμογή, ως ΕΟΦ έχουμε εισηγηθεί να καταργηθεί η αρνητική όπως συμβαίνει σε όλες τις χώρες με τα νέα κριτήρια που έχουμε προτείνει, τα οποία είναι πιο απλουστευμένα από την προηγούμενη λογική της θετικής λίστας αλλά ταυτόχρονα πιο αυστηρά για το ποια σκευάσματα πρέπει να αποζημιώνονται, γιατί υπάρχουν σκευάσματα που κατά τη γνώμη μου δεν προσφέρουν ιδιαίτερη θεραπευτική αξία στον έλληνα ασφαλισμένο.

Όσον αφορά τη λίστα των ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ. (O.T.C.) είναι απαραίτητη διότι πρέπει να ξεχωρίζουν τα φάρμακα που δεν συνταγογραφούνται.

 

Έγινε πρόσφατα πρόταση από επιχειρηματία να εισχωρήσουν τα O.T.C. στα σούπερ μάρκετ. Ποιά είναι η γνώμη σας;

Δεν είναι μέτρο που μπορεί να βοηθήσει, αφού στην Ελλάδα έχουμε μεγάλη διασπορά φαρμακείων, συνεπώς δεν υπάρχει πρόβλημα πρόσβασης σε αυτά τα προϊόντα. Ως θεσμός λειτουργεί σε κάποια κράτη αλλά εκεί τα φαρμακεία είναι πολύ λίγα. Μη ξεχνάμε ότι μπορεί να μην είναι συνταγογραφούμενα αλλά παραμένουν φάρμακα και ως φάρμακα πρέπει να είναι ελεγχόμενα από ένα άνθρωπο με επιστημονική αξιότητα όπως είναι ο φαρμακοποιός και να μην δίνονται ανεξέλεγκτα από ένα απλό υπάλληλο σουπερ μάρκετ. Δεν θεωρώ σκόπιμο να εφαρμοστεί ένα τέτοιο μέτρο στη χώρα μας.

 

Γιατί καθυστερούν τόσο πολύ να δοθούν τιμές στα νέα σκευάσματα με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα χάος στην αγορά;

Ο βασικός λόγος της καθυστέρησης είναι το γεγονός ότι η χώρα μας έχει υιοθετήσει ένα πολύπλοκο σύστημα τιμολόγησης. Δηλαδή το να παίρνουμε τις 3 χαμηλότερες τιμές από 22 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ορισμένες δεν είναι στην ευρωζώνη και έχουν εθνικό νόμισμα και κάθε φορά ακολουθείται διαφορετικό σύστημα τιμολόγησης που ανανεώνεται σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα και άλλες το κάνουν με διαφάνεια άλλες χωρίς, όπως καταλαβαίνεται αυτό καθιστά πολύ χρονοβόρα και δύσκολη τη διαδικασία. Προσωπική μου θέση είναι να πάμε σε ένα πιο απλό σύστημα τιμολόγησης που να είναι τα ισοδύναμης αποτελεσματικότητας και να εξασφαλίζει στην κοινωνική ασφάλιση το φθηνό φάρμακο, αλλά να είναι πιο απλό και εύχρηστο σύστημα που θα λειτουργεί με διαφάνεια και χωρίς καθυστερήσεις.

 

Ποιά είναι η γνώμη σας για τη νέα τροπολογία του υπουργείου Υγείας που επιβάλλει να έχουν πάρει άδεια ασφαλιστικής κάλυψης οι νέες θεραπείες σε 12 χώρες πριν την Ελλάδα;

Αποτελεί μέρος των ρυθμίσεων που συμφωνήθηκαν με την τρόικα τον Απρίλιο του 2012, προκειμένου τα νέα εισαγόμενα φάρμακα να έχουν αξιολογηθεί ως προς την αποδοτικότητά τους από 12 τουλάχιστον χώρες που διαθέτουν ανάλογους μηχανισμούς αξιολόγησης. Επειδή όμως η διαδικασία αυτή θα καθυστερεί χρονικά, πιστεύω ότι θα μπορεί να περιοριστεί η έγκριση στους 2-3 Ευρωπαϊκούς Οργανισμούς αξιολόγησης που έχουν ιατρική τεχνολογία όπως ο NICE της Μεγάλης Βρετανίας.  

 

Τα Δελτία Τίμων θα βγαίνουν πλέον μέσα από τον ΕΟΦ;

Σύμφωνα με την τελευταία νομοθετική ρύθμιση, η τιμολόγηση από το υπουργείο Υγείας θα περάσει στον ΕΟΦ. Για να γίνει όμως αυτό πρέπει να γίνουν οι μετατάξεις ώστε να στελεχωθεί το αρμόδιο αυτό τμήμα, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν εξειδικευμένα στελέχη αλλά και ο Οργανισμός αυτή τη στιγμή έχει σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό. Να σημειώσουμε ότι τα τελευταία δύο χρόνια από τα 250 άτομα που είχε ο Οργανισμός έχουν μείνει μόνο 140.

Έτσι λοιπόν εισηγηθήκαμε στο υπουργείο ότι για να βγει το επόμενο Δελτίο Τιμών του Σεπτεμβρίου, θα πρέπει να έρθουν στον ΕΟΦ εξειδικευμένα άτομα για να συνδράμουν, αλλιώς το υπουργείο θα πρέπει να καθυστερήσει να παραδώσει σε μας αυτή την αρμοδιότητα μέχρι τον Οκτώβριο που θα έχουν ολοκληρωθεί οι μετατάξεις.

 

Πού οφείλονται οι τόσο μεγάλες ελλείψεις προσωπικού;

Στη συνταξιοδότηση του προσωπικού. Να σκεφθείτε ότι ο Οργανισμός στελεχώθηκε τη δεκαετία του ’80. Συνεπώς πολλά στελέχη και μάλιστα πολύ ικανά στελέχη έφτασαν πλέον στη συνταξιοδότηση το τελευταίο διάστημα. Μάλιστα πολλοί εξ αυτών λόγω των αλλαγών που έφερε η οικονομική κρίση επίσπευσαν το θέμα και βγήκαν σε πρόωρη συνταξιοδότηση. Και δεδομένου ότι η «στρόφιγγα» των προσλήψεων είναι κλειστή δεν καταφέραμε να αντικαταστήσουμε αυτές τις απουσίες.

 

Ο ΕΟΦ τα τελευταία χρόνια ενημερώνει τακτικά για επικίνδυνα σκευάσματα μέσω διαδικτύου. Έχετε παρατηρήσει τέτοια σκευάσματα να κυκλοφορούν και στην ελληνική αγορά;

Όχι ευτυχώς. Οι διαδικτυακές παραγγελίες όπως γνωρίζετε παραδίδονται σε προσωπικό επίπεδο στο σπίτι του καθενός. Είναι δυστυχώς ένα διεθνές πρόβλημα που ανησυχεί τη παγκόσμια κοινότητα.


Για να πάρει έγκριση από τον ΕΟΦ ένα σκεύασμα ποσό πολύπλοκη και χρονοβόρα είναι η διαδικασία;

Πολύ. Πρέπει ο υπεύθυνος να καταθέσει ένα φάκελο στον οποίο περιλαμβάνονται πιστοποιητικά και βεβαιώσεις ειδικών προς έλεγχο. Δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά είναι παρόμοια σε πολλά κράτη. Η διαδικασία μπορεί να κρατήσει και πάνω από ένα χρόνο αλλά αυτό οφείλεται στο πρόβλημα έλλειψης προσωπικού που έχουμε. Προσπαθούμε αυτή τη στιγμή να καλύψουμε αυτό το κενό με διάφορα συστήματα μηχανοργάνωσης, ώστε να είμαστε πιο σύντομοι στο ζήτημα χρόνου αδειοδότησης. Αυτό φυσικά δε σημαίνει ότι θα παραλείπονται κάποια έγγραφα από αυτά που κατατίθενται μέχρι σήμερα απλά θα ελέγχονται πιο γρήγορα.

 

Με όλες αυτές τις νέες πολιτικές υγείας που έχει θέσει το υπουργείο Υγείας, όπως είναι η συνταγογράφηση με βάση τη δραστική, η λειτουργία της Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, τα Θεραπευτικά Πρωτόκολλα, τα Κλειστά Ενοποιημένα Νοσήλια, η μείωση τιμών των φαρμάκων, η μείωση του ποσοστού κέρδους φαρμακεμπόρων και φαρμακοποιών, η αύξηση του Rebate στις φαρμακευτικές εταιρείες, έχει παρατηρηθεί μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης στην ελληνική αγορά ή γίνονται χωρίς ουσία;

Έχει παρατηρηθεί σημαντική μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης και κυρίως της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης, δηλαδή της κοινωνικής ασφάλισης για το φάρμακο. Μία δαπάνη η οποία κατά την περίοδο 2004 – 2009 είχε διπλασιαστεί, φτάνοντας το 2009 να είναι 5,2 δισ. Ευρώ, η υψηλότερη δαπάνη στην Ευρώπη. Αντιστοιχούσε στο 3,2 του Α.Ε.Π. κάτι το οποίο ήταν μοναδικό για όλη την Ευρώπη. Ήταν λοιπόν επιτακτική ανάγκη όχι μόνο γιατί το επέβαλε το μνημόνιο αλλά και για να επιβιώσουν τα ασφαλιστικά ταμεία να μειωθεί η φαρμακευτική δαπάνη.

Στα τέλη του 2011 καταφέραμε να φτάσει στα 3,7 δις ευρώ και ο στόχος είναι μέχρι το τέλος του 2012 να φτάσει στα 2,8 δις ευρώ. Να γίνει δηλαδή μια μείωση της τάξης των 900 εκατ. ευρώ μέσα στο τρέχον έτος. Έτσι θα φτάσουμε στο επίπεδο που κινούνται περίπου οι αντίστοιχες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πιστεύω ότι η αύξηση των γενοσήμων φαρμάκων με την ταυτόχρονη μείωση της τιμής τους, σ’ αυτά θα συμπεριλάβω και τα off patent διότι και αυτά είχαν υψηλή τιμή στην Ελλάδα, σε σχέση με τα πρωτότυπα που είναι πιο ακριβά φάρμακα, θα μας βοηθήσει. Αξίζει να τονίσουμε ότι τα μέχρι στιγμής δεδομένα είναι θετικά και δεν οφείλονται μόνο στις ενέργειες της πολιτείας αλλά και στην κοινωνική ευαισθησία και την ανταπόκριση όλων των Κοινωνικών Εταίρων που παρόλο ότι κάποια από αυτά τα μέτρα πλήττουν τα συμφέροντα τους, κατανοούν την αναγκαιότητα αυτής της προσπάθειας και βοηθούν αποτελεσματικά. Δυστυχώς ο τρόπος με τον οποίο πάρθηκαν τα μέτρα δημιούργησε σοβαρά προβλήματα στην αγορά όχι μόνο λόγω της πίεσης με την οποία επιβλήθηκαν αλλά και λόγω έλλειψης σχεδιασμού και καλύτερης και προσεκτικότερης εφαρμογής.

Τώρα που φτάνουμε κοντά στον τελικό στόχο, νομίζω ότι τα πράγματα θα ομαλοποιηθούν και θα υπάρχει καλύτερος συντονισμός και χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα των Κοινωνικών Εταίρων.

 

Όμως η τρόικα στην πρόσφατη επίσκεψή της στο υπουργείο τόνισε ότι έχει ξεφύγει η φαρμακευτική δαπάνη για το πρώτο 5μηνο του 2012, εν αντιθέσει με τις εταιρείας που επιμένουν ότι είναι μέσα στα πλαίσια. Που είναι ακριβώς η αλήθεια;

Δεν έχει ξεφύγει. Για να πιάσουμε το στόχο πρέπει η φαρμακευτική δαπάνη να μην ξεφεύγει κάθε μήνα πάνω από τα 240 εκατ. ευρώ. Εδώ υπάρχει μια διχογνωμία αν σ’ αυτά τα 240 εκατ. πρέπει να υπολογίσουμε τη νοσοκομειακή δαπάνη η οποία όμως δεν επιβαρύνει την κοινωνική ασφάλιση ή πρέπει να υπολογίζουμε μέσα το Φ.Π.Α. ή όχι. Αν εξαιρέσουμε αυτές τις δύο δαπάνες είμαστε μέσα στο στόχο αλλιώς είμαστε λίγο πάνω από το στόχο αλλά δεν απέχουμε πολύ. Πιστεύω ότι όσο περνά ο καιρός και ωριμάζουν τα μέτρα που έχουν ληφθεί όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση και τα πρωτόκολλα τόσο πιο πολύ θα βελτιώνεται η κατάσταση και πλησιάζοντας προς το τέλος του 2012 θα μειώνεται η φαρμακευτική δαπάνη.

Είμαι αισιόδοξος ότι θα επιτευχθεί ο στόχος. Και μην ξεχνάμε ότι υπάρχει και η νέα ρύθμιση, το λεγόμενο Clow back που έχει επιβάλλει η τρόικα, που λέει ότι αν καταφέρουμε να πιάσουμε το στόχο με τα μέτρα αυτά, θα αναγκαστεί η φαρμακοβιομηχανία να το επιστρέψει ώστε να είμαστε μέσα στα πλαίσια που έχουν επιβληθεί.

 

 

Ποιος είναι ο Γιάννης Τούντας

 

Στις 26 Απριλίου 2012, ο Γιάννης Τούντας, Πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, εξελέγη ομόφωνα τακτικός Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο γνωστικό αντικείμενο «Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής.

Από το 1999 είναι επίσης Διευθυντής του Κέντρου Μελετών Υπηρεσιών Υγείας, της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, το οποίο είναι συνεργαζόμενο κέντρο (Collaborating Center) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.


Κατά το παρελθόν:

Πτυχιούχος της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών και του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ (B.A. Biology και M.S. Public Health)

Διευθυντής του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής (ΙΚΠΙ) (1989-2010)

Επικεφαλής της Ομάδας Σχεδιασμού του Υπουργείου Υγείας για τη Μεταρρύθμιση του Συστήματος Υγείας (2008-2009)

Πρόεδρος του Α΄ ΠεΣΥΠ Αττικής (2003-4)

Εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας στον ΟΟΣΑ (2008-2009)

Πρόεδρος της Παγκόσμιας Ένωσης Νοσοκομείων και Υπηρεσιών Προαγωγής Υγείας (2008-2010)

Συγγραφέας 100 δημοσιεύσεων σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά και 90 σε ελληνικά, καθώς και 6 βιβλίων και 8 μονογραφιών.


Ανθή Αγγελοπούλου

επιστροφή στην κορυφή